Oog tekenen: Hoe teken je een realistisch oog

Een oog tekenen kan lastig zijn omdat het zoveel details heeft, zoals de iris, pupil en de wimpers. Het ooglid en de ooghoeken wordt ook als moeilijk ervaren, terwijl het niet eens moeilijk hoeft te zijn. Door een paar eenvoudige stappen en trucjes kan ook jij realistische ogen tekenen. En zul je merken dat het tekenen van een oog eigenlijk heel makkelijk is.

Op deze pagina laten we in stappen zien hoe je een oog kunt tekenen.

Een realistisch oog teken je door gebruik te maken van licht en schaduw. In sommige delen van het oog zul je wat donkerder moeten tekenen, waar je op andere plekken wat lichter wilt tekenen en vervagen. Door dit toe te passen bij het tekenen van een oog, maak je het oog direct realistisch en komt het echt tot leven. Erg handig wanneer je wilt leren portret tekenen.

Anatomie van het oog

Het verbaast je misschien dat we iets over de anatomie van het oog vertellen, maar bij het tekenen van ogen is het belangrijk om de anatomie te bestuderen. Je zult merken dat je dankzij een goed begrip van de anatomie, je een beter beeld krijgt van de opbouw van een oog. Dit helpt je met een oog tekenen.

We maken onderscheid tussen het vooraanzicht en zijaanzicht van het oog. Voor beide zijde kijken we naar de anatomie.

Vooraanzicht van een oog

Bij het tekenen van een oog vanaf de voorkant zijn er een paar dingen om op te letten. De iris, pupil, onderste en bovenste ooglid en de wimpers. Het oog heeft een ronde vorm, daarin zit de iris en de pupil. Daaroverheen zitten het onderste en bovenste ooglid met de wimpers. Deze geven door schaduw diepte aan het ogen. Het oogwit mogen we niet vergeten. Het heet oog-wit, maar eigenlijk is het oogwit helemaal niet wit. Later zul je dit ook terugzien met het tekenen.

Het vooraanzicht toont meestal beide ogen symmetrisch. De afstand tussen beide ogen is ongeveer één oog. Dit leggen we ook uit bij het tekenen van een gezicht.

Vooraanzicht van een oog
Vooraanzicht van een oog. Illustratie: A. Vogel

Zijaanzicht van een oog

Bij het tekenen van een oog vanaf de zijkant, zijn er ook wat verschillen. Het oog heeft een ovale vorm in plaats van rond. We focussen hier alleen op het oogwit, de pupil, iris en het onderste en bovenste ooglid met de wimpers. In de afbeelding hieronder zie je heel goed de anatomie, maar zo teken je het zijaanzicht van het oog vaak niet.

Zijaanzicht van een oog
Zijaanzicht van een oog. Illustratie: OLVG

Je wilt bij het zijaanzicht van het oog juist gebruik maken van diepte. Hierdoor zul je het oogwit, de iris en pupil altijd moeten kunnen herleiden. In mijn online portret cursus laat ik je stap voor stap zien hoe je het voor- en zijaanzicht tekent van een oog.

Oog tekenen in stappen

Het tekenen van een oog hoeft helemaal niet lastig te zijn. Het is zelfs erg makkelijk wanneer je weet waarop je moet letten. Met behulp van de onderstaande stappen leer je exact waar je op moet letten en teken ook jij prachtige ogen. De stappen zijn geschikt voor beginnende en gevorderde tekenaars.

Stap 1: Teken een cirkel

Teken een cirkel in het midden van het papier. De cirkel kun je vanuit je hand tekenen, maar je kunt ook gebruik maken van een muntje of iets anders ronds om een prachtige cirkel te tekenen. De cirkel hoeft niet perfect rond te zijn, maar wel zolang je maar kan zien dat het een cirkel is en geen ovaal.

Oog tekenen cirkel voor oogbal stap 1

Stap 2: Teken nog een cirkel (de iris)

Teken een cirkel in de zojuist getekende cirkel. Deze cirkel mag ongeveer ⅔ zijn van de eerder getekende cirkel. En ook hier hoeft de cirkel niet perfect rond te zijn. Deze cirkel is de iris en later gaan we hier verder mee aan de slag.

Iris tekenen oog stap 2

Stap 3: Teken een cirkel (de pupil)

Teken een cirkel in de meest recente cirkel (de iris). De grootte van deze cirkel maakt niet uit want de pupillen kunnen veranderen van grootte. Je bent er dus vrij in om grote of juist kleine pupillen te tekenen, zolang deze zich maar in het midden van de iris bevinden.

Deze cirkel kleuren we gelijk in en dat mag best wel donker, want de pupillen zijn zwart.

Het is handig om op dit punt ook te bepalen aan welke kant de neus komt. Later tekenen we namelijk de binnen ooghoek en dan is het fijn al weet je waar je de neus zit.

Pupil tekenen oog stap 3

Stap 4: Teken een gebogen lijn

Teken een flauw gebogen lijn. Begin vanaf de linkerkant van de cirkel (dat is in dit voorbeeld de buiten ooghoek) en iets onder de het middelpunt van de grote cirkel. Je mag echt op de rand van de cirkel beginnen. Laat de lijn een klein beetje naar boven afbuigen en ga iets over de iris heen met de lijn. Zodra je aan de andere kant bent dan stop je de lijn net iets boven de helft. Je mag zelfs een klein beetje door de buitenste cirkel heen tekenen.

Als het goed is heb je nu ongeveer iets vergelijkbaars staan zoals onderstaande afbeelding.

Ooglid tekenen oog stap 4

Stap 5: Teken het binnenste ooglid

Laat de eerder getekende lijn nu iets afbuigen en teken een kleine, halve ovaal. Het hoeft niet precies een halve ovaal te zijn, maar wel ongeveer. Je moet duidelijk kunnen terugzien dat het anders is en dat het de binnen ooghoek zou kunnen zijn.

Binnenste ooglid tekenen stap 5

Stap 6: Teken de onderste lijn

Teken nu vanaf het ovaal in de binnen ooghoek een gebogen lijn naar de andere kant. Laat de lijn eindigen bij het punt waar we zijn begonnen. Waar je goed op moet letten is dat de onderste lijn een beetje mee mag buigen met de onderkant van de iris en er eventueel een klein randje overheen mag worden getekend. 

Onderste ooglid tekenen stap 6

Nu tekenen we daarboven een dunne lijn. Deze lijn hebben we later nodig om diepte te geven aan het onderste ooglid.

Onderste binnenste ooglid tekenen stap 7

Stap 7: Hulplijnen weggummen

Nu is het tijd om de hulplijnen weg te gummen. We gummen de grootste cirkel zoveel mogelijk weg en gummen ook alle lijnen weg die boven de gebogen lijn zitten.

Hulplijnen oog tekenen weggummen stap 8

Stap 8: Bovenste ooglid tekenen

Het is nu tijd om het bovenste ooglid te tekenen. Dit is een lijn die we net iets boven het oog tekenen en in dezelfde gebogen lijn. Je tekent dus een lijn zoals je in de onderstaande afbeelding kunt terug zien.

Bovenste ooglid tekenen stap 9

Stap 9: Vervaag het bovenste ooglid

We gaan nu gebruik maken van schaduw en vervagen het bovenste ooglid. De lijn van het bovenooglid kun je wat zwaarder aanzetten en wat vervagen. Dit kun je doen met een doezelaar of bijvoorbeeld met een stukje van een papieren zakdoek. 

Schaduw tekenen bovenste ooglid stap 10

Stap 10: Teken het binnenste ooglid

We gaan nu het binnen ooghoek tekenen. Ook hier gebruiken we de doezelaar weer om het grafiet iets te vervagen. Heb je geen doezelaar? Dan kun je je vingers gebruiken.

Binnenste ooglid inkleuren stap 11

Stap 11: De iris inkleuren

We gaan nu de iris inkleuren. Dit doen we door lijntjes te maken van buiten naar binnen (naar het midden van de pupil). Doe dit lichtjes, want het hoeft niet zo donker te worden als de pupillen. In de iris laten we ook een stukje wit. In dit voorbeeld doe ik dit aan de linkerkant. 

Mocht je de iris al helemaal hebben ingekleurd? Geen probleem, dan gum je gewoon een stukje weg.

Iris inkleuren oog tekenen stap 12

Stap 12: Oogwit inkleuren

Kleur nu heel zacht het oogwit in. Het klinkt misschien gek om het oogwit in te kleuren, maar het is een veelgemaakte fout met het tekenen van ogen. Het oogwit is namelijk helemaal niet wit en heeft altijd een beetje kleur. Je kunt dus het oogwit heel lichtjes inkleuren en iets vervagen met een doezelaar.

Oogwit inkleuren stap 13

Stap 13: Wimpers tekenen (boven)

Zet allereerst de wimperlijn iets steviger aan. Teken vervolgens vanaf de wimperlijn eerst een klein boogje naar beneden om daarna de wimper naar omhoog te tekenen. Onthoud dat de wimpers vanaf het midden tot aan de buitenooghoek langer zijn dan de wimpers die dichter bij de binnen ooghoek.

Wimpers oog tekenen stap 14

Stap 14: Wimpers tekenen (onder)

Teken de wimpers onder precies zoals je boven hebt gedaan, maar dan naar de onderkant. De wimpers onder zijn wel een stuk korter dan de wimpers boven. Let er dus goed op dat je de onder wimpers niet te lang maakt. 

Ook hier geldt dat de onderwimpers aan de buiten ooghoek langer zijn dan die aan de kant van de binnen ooghoek. 

Wimpers onder oog tekenen stap 15

Hopelijk weet je nu hoe je met behulp van deze stappen een oog kunt tekenen. Het tekenen van ogen is iets wat je keer op keer zal moeten blijven oefenen om het elke keer een beetje mooier en beter te maken.

Wil je nog meer leren over ogen tekenen? In mijn online portret cursus laat ik stap voor stap zien hoe je ogen tekent en schildert. Je kijkt letterlijk mee over mijn schouder en ik geef daarbij uitleg waarom ik bepaalde dingen doe. Naast het tekenen van ogen met grafiet laat ik je in mijn online portret cursus zien hoe je ogen schildert met pastel en olieverf.

Winkelwagen